C4: Akrabalık-Kültürleri

Altproje C4 etnografik bir perspektiften akrabalığı, Avrupa toplumlarının gelişiminde sosyal düzenin merkezi bir representasyon elementi olarak araştırmaktadır. Birinci araştırma aşamasında (2004-2008), İstanbul’da ve Berlin’de ayrıca transnasyonal alanlarda,  yardımcı üreme tekniklerinden faydalanma ya da evlat edinme sonucu ebeveyn-çocuk-ilişkilerinin, akrabalık ağlarının ve “akrabasallığın“ gelişimini yeniden inşa eden kalitatif vakalar biraraya getirilmiştir. Burada akrabalık, öncelikle klasifikasyon sistemi ya da „mahrem gramatik“ olarak değil, aksine sosyal organizasyona yönelik potansiyeli içerisinde „yapılandıran yapı“ olarak ele alınmıştır.

İkinci araştırma aşamasında (2008-2012), teknoloji destekli üreme ve evlat edinmenin doğa ve sosyal bilimsel bilgisinin ve ayrıca bunların hukuki ve etik formlarının, regülasyonlarının, gündelik yaşanan „akrabasallıklar“ı nasıl şekillendirdiği sorusu araştırmanın merkezine yerleştirilmiştir. Bu anlamda ampirik çalışma, aile-biyografik „longue durée“ (uzunvade) içerisinde akrabalığın performativitesinin gözlemine yoğunlaşmaktadır. Şimdiye kadar araştırılan vakaların (N=70) bir bölümü (N=30) kesintisiz-birbirine dayanan, narratif (öyküsel) görüşmeler ve katılımcı gözlemlerin seriyel-durum merkezli formları aracılığıyla uzunvadeli etnografik bir araştırmada devam ettirilecektir. Şu ana kadar olduğu gibi, tamamlayıcı olarak uzman görüşmeleri, döküman- ve gazete analizleri, ayrıca internete dayalı metodlar ile çalışılacaktır.

Almanya, Türkiye ve transnasyonal alana yönelik karşılaştırmalı perspektife, İngiltere’de yapılan vaka araştırmaları da eklenmektedir. Bu üç ülke karşılaştırmasında lokal regülasyon farklılıkları görülmektedir. Regülasyon algısındaki farklılıkların temelinde yatan çeşitli  motivasyonların etkisi ikinci araştırma aşamasının ana temalarından birini oluşturmaktadır: çeşitli lokallerde farklı regülasyon algıları nasıl şekillenmektedir? Toplumsal yaşam, dini yaklaşımlar, yönetimsel/hukuki gelenekler bu şekillenmede nasıl bir rol oynamaktadır? Almanya’da ağırlıklı olarak prensip eğilimli, İngiltere’de açık pragmatik, Türkiye’de hikmeti hükümet, yönetimsel işleyiş temelli ve görece baskın dini motivasyonlu bir regülasyon algısından bahsedebilir miyiz?  Tabii ki, Avrupa çapındaki regülasyon inisiyatiflerinin de çeşitli, gündelik akrabalık pratikleri üzerindeki etkileri gözlemlenebilir.

„Hastaların“ ve ailelerin, tıpçıların ve uzmanların başka ülkelerdeki bilimsel ve regülatif gelişmeleri yoğunluklu olarak takip ettiklerine dair ampirik bulgudan yola çıkarak, aktörlerin representasyonları ve karşılaştıran pratikleri, paraetnografik kaynak (Holmes/Marcus) olarak Karşılaştırma- ve Transfer teorileri ile bir bağlantı içinde kullanılacak ve beraberinde transfer fenomeni olarak yorumlanacaktır. 

Ana araştırmaya ek olarak, aşağıdaki iki örneksel vaka araştırması yürütülmektedir:

1. Maren Klotz’un Doktora Projesi:

"Verwandtschaft Wissen. Familiäres und regulatives Wissens-Management bei assistierter Reproduktion".
"Akrabalığı Bilme. Yardımcı Üremede Ailevi ve Regulativ Bilgi Yönetimi (Management)"
Klotz, doktora projesi kapsamında ‘donör inseminasyon’ ile çocuk sahibi olan İngiliz ve Alman ailelerde bilgi yönetimini araştırmaktadır. Proje etnografik bir perspektiften bu ailelerin  donör anonimliği ve iddia edilen „genetik bilgi hakkı“ üzerinde hızlı bir şekilde değişen hukuki temel ile aktif ve yaratıcı mücadelelerini araştırmaktadır.

2. Nurhak Polat’ın Doktora Projesi:

"Wissensproduktion/-management und Betroffenenaktivismus im Bereich der Reproduktionstechnologien: Organisationen ungewollt Kinderloser in der Türkei."
"Bilgi Üretim/Yönetimi ve 'İlgili Aktivizmi': Yardımcı Üreme Teknolojileri ve Türkiye’de İstemsiz Çocuksuzların Organizasyonları."
Polat, ÇİDER (Çocuk İstiyorum Dayanışma Derneği) ve benzeri dayanışma gruplarını örnek alarak, yardımcı üreme teknolojileri bilgisinin üretimi, aktarımı, popülerleşmesi ve değişen aile, akrabalık ve infertilite imgesini araştırmaktadır.